ยังมีหวัง

เมื่อประมาณสี่ห้าปีที่แล้วผมได้มีโอกาสไปร่วมโปรเจคไอทีขนาดใหญ่มูลค่ารวมกว่าสองพันล้านบาท เป็นการทำระบบ core banking ให้กับธนาคารรัฐบาลแห่งหนึ่ง ตอนนั้นเป็น project manager คุมโปรเจคเล็กๆ 3 โปรเจค ได้เข้าไปเพราะ vendor เขามา sub บริษัทที่ผมทำอยู่อีกทีหนึ่ง เคยไปอ่าน proposal แล้วก็งงว่าบริษัทตรูเข้ามาได้ยังไง ไม่เห็นเคยทำอะไรพวกนี้มาก่อน แต่ก็เอาเหอะ ถ้าทายดี

โปรเจคหรูดูดี software ที่เอามา customize เป็นของสเปน ซึ่งมาทราบภายหลังว่าไม่เคยเอาไป customize นอกยุโรปเลยนอกจากที่แม็กซิโก ฝรั่งซึ่งเราเรียกเขาว่า “Expert” ที่มา on site ก็พูดภาษาอังกฤษไม่ค่อยได้ ต้องจ้างล่ามมา ช่วงแรกๆได้ยินว่าล่ามแปลคำว่า (database) table ว่าโต๊ะ โอ้แม่เจ้า คงพอจะเดาออกว่ามันจะ Lost In Translation ขนาดไหน เออแล้วลูกค้ามันจะใช้ระบบได้หรือวะเนี่ย เป็นผมคงไม่กล้าฝากเงินที่นี่ สงสารลูกค้าซึ่งเป็นกระดูกสันหลังของชาติของเราจริงๆ

ทำไปทำไปเกือบปีเหมือนย่ำอยู่กับที่ ไม่ได้การแล้ว พี่ที่คุมงานก็เลยจัดงานสมัมนาวางแผนนอกสถานที่ ลาหยุดไปค้างที่พัทยาเพื่อทำ planning workshop สองคืนหรือยังไงจำไม่ได้แล้ว จำได้แต่ว่าสิ่งที่ได้กลับมากคือสิ่งที่เราเรียกว่า Master Plan อันเป็น Microsoft Project ที่รวมเอาแผนของทีมต่างๆมาต่อกันด้วย dependency มี task รวมกันมากกว่า 1000 รายการ หลายคนคงพอจะนึกภาพออก (ภาพ msp ข้างล่างนี้เป็นภาพสมมุตินะ)

ทำอะไรไปบ้างก็จำไม่ค่อยได้เพราะนานแล้ว แต่ที่จำได้แม่นมากคือไอ้ที่แผน Master Plan นั้นแทบไม่มีอะไรเป็นไปตามแผนเลย ตอนนั้นท้อมาก อยากเลิกทำซอฟต์แวร์ไปเลย มันอะไรกันวะ แต่ทุกคนก็บอกว่างานสายนี้มันก็เป็นอย่างนี้แหละ มันยาก มันเหนื่อย ต้องทำงานหามรุ่งหามค่ำ สุดท้ายก็คงจะพอเดาออกว่าผมก็อยู่ไม่นาน ลาออกไปเลยทั้งจากบริษัทนั้นและโปรเจคนั้น ไม่นานก็ทราบข่าวว่าโปรเจคนั้นล่มไปเลย ภาษีประชาชนหลายร้อยล้านหายไปดังไหลร่วงไปราวล่องเรือมาดีๆแล้วก็หล่นลงน้ำตกไปเฉยๆ และก็มีฟ้องร้องกันด้วย

แล้วทำโปรเจคไอทีนี่มันยากอย่างนี้กันหมดเลยหรือ?

• เจ้านายเขียนโค๊ดไม่เป็น สั่งอย่างเดียว ได้แต่ถามว่ามันยากตรงไหน เสร็จเมื่อไหร่
• จบตรีใหม่ๆรับมาเป็น programmer ถ้าเก่งมากๆจะได้โปรโมตเป็น lead และจะไม่ได้เขียน code อีกต่อไป
• จบโทใหม่ๆรับมาเป็น SA เขียนโค๊ดไม่เป็น เขียน design อะไรมาก็ไม่รู้ code ไม่ได้ ยาก
• requirement spec หนาเป็นปึก ทำออกมาตรงมั่งไม่ตรงมั่ง ไปลุ้นกัน UAT แล้วก็ขอให้ลูกค้าหยวนไปรับไปหน่อย
• requirement บางตัวรู้ทั้งรู้ว่าจะไม่ได้ใช้แล้ว แต่ก็ต้องทำเพราะสัญญาเขียนไว้อย่างนั้น

หรือบ้านเรามันล้าหลัง? แล้วที่อื่นๆเขาเป็นไงกันมั่งเนี่ย?

• The Chaos Report ทำการศึกตั้งแต่ปี 1994 ถึง 2009 และรายงานว่า โปรเจค IT มีโอกาสประสพความสำเร็จเพียง 30% เท่านั้น หมายความว่าถ้าคุณทำโปรเจค 10 โปรเึจค คุณจะทำได้ตามแผนแค่ 3 โปรเจค!!!
• ในปี 1999 มีรายงานว่า 75% ของซอฟต์แวร์โปรเจคของกระทรวงกลาโหมสหรัฐที่ใช้ waterfall process ประสพความล้มเหลว (The 5th Annual JAWS S3 Proceedings)
• British Computer Society ศึกษาซอฟต์แวร์โปรเจคทั่วยุโรปและสรุปในรายงานประจำปี 2008 ว่า 1 ใน 8 โปรเจคเท่านั้นที่ถือได้ว่าประสพความสำเร็จ

เออแฮะ ดูเหมือนไม่ใช่ปัญหาของเราคนเดียวแฮะ มันเป็นปัญหาระดับโลก แล้วเขาไม่มีวิธีแก้กันเหรอ? ไอ้สิ่งที่เราทำกันอยู่ทุกวันนี้มันถูกแล้วเหรอ?

ความอัดอั้นตันใจในอนาคตของตนเองทำให้ผมได้ค้นหาและก็ได้ไปพบกับหนังสือหลายเล่ม หนึ่งในนั้นก็เป็นเล็กๆเล่มหนึ่ง

แล้วผมก็พบว่า เฮ้ย! ไอ้ที่เราทำอยู่ทุกวันตอนนั้นมันผิดชัดๆเลยนี่หว่า แต่ในขณะเดียวกันก็พบว่า ชีวิตยังมีหวัง!